بررسی انگاره شهود در حل مسأله آگاهی با تأکید بر نگرش اشراقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

چکیده

ایده شهود که در فلسفه شیخ اشراق در جهت تبیین هستی‌شناسی نفس و ادراک بیان شده است به نحو جامعی می‌تواند پدیدارهای ادراکی را توجیه کند. پاسخ‌های متعددی از سوی فیلسوفان مسلمان و اندیشنمدان غربی به پرسش چیستیِ ادراک و آگاهی ارائه شده است. دو سنت دوگانه‌انگاری و این‌همانی میان این پاسخ‌ها شهرت و کارایی بیشتری دارد. سنت دوگانه‌انگاری که عقیده فیلسوفان مسلمان و منطبق بر آموزه‌های دینی است با تقریرهای متعددی بیان شده است. در این میان تقریر شیخ اشراق که مبتنی بر درکی تجربی-شهودی از نفس است و از شهود به مثابه یک روش پرداختن به مسائل نفس بهره می‌گیرد از قابلیت بیشتری بریا حل مسأله ادراک در میان دیگر تقریرها برخوردار است. ویژگیِ شهودی دیدگاه شیخ اشراق این امکان را می‌دهد که با درکی مستقیم به مسائل نفس پرداخته شده و تبیین قابل قبولی برای هر یک از چالش‌ها ارائه گردد. در این پژوهش سعی می‌شود با تکیه بر دیدگاه اشراقی به پاسخ پرسش اصلی چیستیِ ادراک و آگاهی پرداخته شود. روش این پژوهش توصیفی-تحلیلی است و از ایده شهودی برای فهم و بررسی مسائل ادراک بهره گرفته می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات